Badanie funkcji, potencjału oraz trendów rozwojowych miast w województwie małopolskim 2010

Instytut Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego wraz z Instytutem Geografii i Gospodarki Przestrzennej zrealizował w 2010 r. na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego

Województwa Małopolskiego projekt badawczy pt. „Badanie funkcji, potencjału oraz trendów rozwojowych miast w województwie małopolskim"

Pełny raport z wynikami projektu dostępny jest na stronach Województwa Małopolskiego.

Znaleźć tam można również szczegółowy opis wykorzystanych źródeł i zastosowanych metod analizy.

Skrócona wersja raportu z badania, pod redakcją  B. Domańskiego i A. Noworóla, ukazała się drukiem Małopolskiego Obserwatorium Polityki Rozwoju.

 
Opis celów i zakresu opracowania

Miasta odgrywają podstawową rolę w systemie gospodarczym i społecznym regionu. Stanowią one miejsca koncentracji aktywności gospodarczej, tj. tworzenia wartości dodanej oraz miejsc pracy.

Pełnią równocześnie rolę ośrodków usługowych zapewniających obsługę mieszkańców samych miast i otaczających je obszarów. Każda z tych funkcji miast generuje sieć powiązań społecznych i gospodarczych o zasięgu lokalnym, subregionalnym, regionalnym i ponadregionalnym.

Zrozumienie rozwoju miast i ich roli w rozwoju społeczno-gospodarczym regionu wymaga analizy wszystkich wzajemnie sprzężonych funkcji, jakie spełniają ośrodki miejskie oraz relacji i powiązań między nimi a otoczeniem. Istnieje bowiem współzależność pomiędzy ekonomicznymi podstawami funkcjonowania miasta a poziomem i warunkami życia jego mieszkańców i relacjami w sieci osadniczej.

Celem badania było w tej sytuacji uchwycenie:

· potencjału i funkcji gospodarczych miast,

· warunków życia w miastach oraz dostępności i jakości usług publicznych,

· relacji przestrzennych miast oraz identyfikacja i delimitacja obszarów funkcjonalnych.

Każdy z tych trzech podstawowych komponentów analizy obejmował diagnozę i ocenę sytuacji obecnej i obserwowanych trendów rozwojowych, a następnie sformułowanie rekomendacji dla polityki rozwoju na poziomie lokalnym i regionalnym. Wyniki trzech wymienionych wyżej analiz przedstawiono kolejno w rozdziałach diagnostycznych 2, 3 i 4, po których następują wnioski i rekomendacje.

Badania objęły wszystkie 60 miast województwa małopolskiego, jakkolwiek brak dostępnych danych statystycznych dla miejscowości, jakie uzyskały prawa miejskie po 2008 roku (Szczucin, Radłów, Bobowa) uniemożliwiał uwzględnienie ich w niektórych analizach. W przypadku analiz dynamicznych porównywano najczęściej dane dla roku 1999, gdy powstało województwo małopolskie, oraz roku 2008.

Dla pierwszego z tych momentów nie uwzględniano Wojnicza, Ryglic, Czchowa i Zakliczyna, które nie posiadały wówczas statusu miasta i nie było dla nich dostępnych danych GUS.

Pominięto też Sławków, który wchodzi obecnie w skład województwa śląskiego.

Analiza oparta została na informacjach pozyskanych z wielu różnych źródeł:

· publikowanych i niepublikowanych danych, m.in. GUS, komercyjnych bazach danych o przedsiębiorstwach, rozkładach jazdy transportu publicznego,

· badaniach ankietowych w miastach,

· zogniskowanych wywiadach grupowych."


Ze strony Instytutu Spraw Publicznych w projekcie wzięli udział:

- dr hab. Aleksander Noworól, prof. UJ, odpowiedzialny za realizację badań związanych z jakością życia i poziomem usług publicznych oraz uczestniczący w formułowaniu metodyki, wniosków i rekomendacji projektu,

-  prof. dr hab. Grażyna Prawelska-Skrzypek, która recenzowała projekt,

-  dr Katarzyna Peter-Bombik, dr Kamila Noworól, mgr Paweł Hałat – którzy realizowali badania związane z jakością życia i poziomem usług publicznych,

-  dr Ewa Bogacz-Wojtanowska, która przeprowadziła wywiady zogniskowane.

 
W nawiązaniu do wyników projektu, w dniu 21 września w sali kameralnej Opery Krakowskiej odbyła się konferencja "Miasto - tygiel wyzwań i potencjałów.
Małopolskie miasta 2020". Konferencję zorganizował zleceniodawca projektu - Województwo Małopolskie. Udział w konferencji wzięło około 100 uczestników, reprezentujących władze miejskie, wojewódzkie, ministerstwa, przedstawiciele wyższych uczelni i środków masowego przekazu.

Data opublikowania: 21.12.2012
Osoba publikująca: Marcin Mich